>Zeytin Çeşitleri

>Oku Bil Sor Sorgula? Kısaca Bilgilenmek Lazım?

Adı ve Sinonimi
Orijini,
Coğrafi Dağılımı ve Önemi
Bazı özellikleri
• Ayvalık
• Edremit yağlık, Şakran, Midilli, Ada zeytini
• Edremit
• Çanakkale, Ege Bölgesi Körfez yöresi, İzmir, İçel, Antalya, Adana, Kahramanmaraş ve Mardin’e kadar uzanmaktadır.
• Toplam ağaç sayısının %19’unu, Ege Bölgesinin %25,3’ünü oluşturur. Yağı kimyasal ve duyusal özellikleri yönünden birinci sırada yer alır. Bölgesinde yağlık olarak değerlendirilir.
• İyi bakım şartlarında kuvvetli gelişir,
• Meyve orta büyüklükte,
• Orta derecede periyodisite gösterir,
• Mekanik hasada uygun yapıya sahip,
• Verimi iyi,
• Kendine verimli,
• Soğuğa kısmen dayanıklıdır,
• Çelikle çoğaltılır.

Büyük Topak Ulak

• Topak Aşı
• Tarsus
• İskenderun, Anamur, Erdemli, Tarsus, Seyhan, Sütçüler-Isparta.
• Akdeniz Bölgesi’nde yaklaşık 300.000 ağaç var. Etli ve lezzetli olduğundan, yeşil çizme zeytin olarak iyidir.
• İyi bakım şartlarında kuvvetli gelişir,
• Meyve iri,
• Periyodisite gösterir,
• Hasatta meyve kolay berelenebilir,
• Verimli,
• Soğuğa ve kurağa aşırı duyarlı değil,
• Aşı ile çoğaltılır.

Çakır
• İzmir
• İzmir ve civarı.
• Yağlık bir çeşittir. Yağı kimyasal ve duyusal özellikleri yönünden Ayvalık, Memecik, Memeli ve Erkence’den sonra 5. sıradadır. Yeşil sofralık olarak da değerlendirilebilir.
• Çok kuvvetli gelişir,
• Meyve orta büyüklükte,
• Şiddetli periyodisite gösterir,
• Meyvenin tutunması kuvvetli olduğundan hasadı zordur,
• Erken meyveye yatar, verimlidir,
• Kısmen kendine verimlidir,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Çekişte
• Kırma, Memeli
• Ödemiş
• İzmir’in Kiraz, Torbalı ve Ödemiş ilçeleri, Aydın’ın Nazilli, Sultanhisar ve Yenipazar ilçeleri.
• 1,3 milyon ağaç sayısı ile toplamın %1,5’ini oluşturur. Genelde yetiştirildiği yerlerde yeşil kırma zeytin olarak değerlendirilir.
• Çok kuvvetli gelişir,
• Meyve iri,
• İyi bakım şartlarında düzenli ürün verebilir,
• Verimli,
• Soğuğa karşı duyarlı değildir,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Çelebi
• İznik Çelebi
• İznik
• Bursa’nın Gemlik, İznik, Orhangazi, Kocaeli’nin Merkez, Gölcük ve Bilecik’in Merkez, Osmaneli, Gölpınarı ilçeleri.
• 400.000 civarında ağaç sayısı ile Marmara Bölgesi’nin %5’ini oluşturur. Yeşil sofralık olarak değerlendirilir.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyve çok iri,
• Kısmen periyodisite gösterir,
• Orta düzeyde verimlidir,
• Soğuğa karşı aşırı duyarlı değildir,
• Aşı ile çoğaltılır.

Çilli
• Tekir, Provens, Goloz
• Kemalpaşa
• İzmir’in Bornova, Kemalpaşa, Manisa’nın Turgutlu ilçeleri.
• Toplam ağaç sayısı 70.000 adettir. Çoğaltma sorunu var. Küçük çekirdekli ve etli olan meyveleri yeşil sofralık olarak değerlendirmeye uygundur.
• Çok kuvvetli gelişir,
• Meyve iri,
• Periyodisite gösterir,
• Verimi iyi,
• Hasatta meyve kolay berelenebilir,
• Kısmen kendine verimlidir,
• Soğuğa karşı aşırı duyarlı değildir,
• Aşı ile çoğaltılır.

Domat
• Akhisar
• Manisa’nın Akhisar, Turgutlu, Saruhanlı, İzmir’in Merkez, Kemalpaşa, Selçuk, Aydın’ın Merkez, Söke, Karacasu, Kuyucuk ilçeleri.
• Toplam ağaç sayısının %1,4’nü oluşturur. Yeşil sofralık özellikle dolgu zeytini olarak değerlendirilir.
• İyi bakım şartlarında kuvvetli gelişir,
• Meyve iri,
• İyi bakım koşullarında düzenli ürün verir,
• Verimli,
• Erken meyveye yatar,
• Geç sulamalarda soğuğa karşı duyarlıdır,
• Aşı ile çoğaltılır.

Edincik Su
• Erdek su, Su zeytini
• Edincik
• Balıkesir’in Bandırma, Edincik ve Erdek ilçeleri.
• Toplam ağaç sayısı 30.000 adettir. Siyah sofralık olarak değerlendirilir. Su oranı yüksek yağ oarnı düşüktür.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyve iri,
• Periyodisite gösterir,
• Verimi orta düzeydedir,
• Hasatta meyve kolay berelenebilir,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Eğriburun
• Nizip
• Gaziantep’in Nizip, Hatay’ın İskenderun, Şanlıurfa’nın Halfeti ilçeleri.
• Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde ağaç sayısı 300.000 adettir. Siyah ve yeşil sofralık olarak değerlendirilir.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyve küçük,
• Periyodisite gösterir,
• Oldukça verimlidir,
• -7oC’de dallar zarar görür,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Erkence
• İzmir yağlık, Yerli yağlık
• İzmir
• İzmir çevresi.
• Toplam ağaç varlığının %3,5’ini oluşturmaktadır. Yaklaşık 3 milyon adet ağaç bulunmaktadır. Esasen yağlık olarak değerlendirilir. Yağ özellikleri Çakır’dan önce gelir. Nemli bölgelerde Phoma oleae mantarı nedeniyle hurma oluşumu olur; meyvenin acılığı gider ve doğrudan yeme olumuna gelir.
• İyi bakım şartlarında oldukça kuvvetli gelişir,
• Meyve orta iriliktedir,
• Şiddetli periyodisite gösterir,
• Verimi orta düzeydedir,
• Kısmen kendine verimlidir,
• Meyvelerin tutunma kuvveti zayıf olup, hasat öncesi erken döküm sorundur.
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Gemlik
• Triliye, Kaplık, Kıvırcık, Kara
• Gemlik
• Bursa, Tekirdağ, Kocaeli, Bilecik, Kastamonu, Zonguldak, Sinop, Samsun, trabzon, Balıkesir, İzmir, Manisa, Aydın, İçel, Adana, Antalya, Adıyaman ilerini içine alan çok geniş bir coğrafyada yetiştirilir.
• Marmara Bölgesi’ndeki ağaç varlığının %80’ini, toplam ağaç sayısının %11’ini oluşturur. Sayı bakımından Memecik ve Ayvalık çeşitlerinden sonra 3. sırada yer alır.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyve orta iriliktedir,
• İyi bakım şartlarında düzenli ürün verir,
• Verimlidir,
• Kısmen kendine verimlidir,
• Soğuğa karşı kısmen dayanıklıdır,
• Çelikle çoğaltılır.

Halhalı
• Derik
• Mardin, Hatay, Gaziantep, Kahramanmaraş
• Coğrafi dağılım alanı içinde 2 milyon civarında ağaç bulunmaktadır. Yeşil kırma zeytin olarak bölgede tüketilmekte, geri kalanı komşu Arap ülkelerine ihraç edilmektedir Siyah sofralık veya yağlık olarak da değerlendirilmektedir.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyveleri orta iriliktedir,
• Verimi orta düzeydedir,
• Kuvvetli periyodisite gösterir,
• Soğuğa karşı aşırı duyarlı değildir,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

İzmir sofralık
• İzmir
• İzmir civarı
• Yeşil sofralık olarak değerlendirilir.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyveleri çok iridir,
• Çok şiddetli periyodisite gösterir,
• Verimi düşüktür,
• Kendine kısırdır,
• Hasatta meyve kolay berelenebilir,
• Çelikle çoğaltılır.

Kalembezi
• Nizip
• Gaziantep’in Nizip ilçesi ve Kilis.
• İrili ufaklı ve yağ bakımından zengin meyveleri ile yağlık olarak değerlendirilir. İklime bağlı olarak hurma oluşturabilir. İri meyveleri siyah sofralık olarak değerlendirilir.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyveleri çok küçüktür,
• Periyodisite gösterir,
• Verimli,
• Soğuğa hassas, aşırı kuraklıkta meyve kalitesi düşer,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Kan Çelebi
• Nizip
• Gaziantep civarı
• Olgun meyve ve meyve özsuyu pembe-kırmızı renktedir. Pembe olum döneminde çizme pembe zeytin olarak işlenebilir. Yeşil sofralık olarak değerlendirilir.
• İyi bakım şartlarında kuvvetli gelişir,
• Meyveleri çok iridir,
• Periyodisite gösterir,
• Verimi iyi,
• Soğuğa duyarlı,
• Çelikle çoğaltılır.

Karamürsel Su
• Su zeytin, Kalamata
• Karamürsel
• Kocaeli’nin Karamürsel, Gebze, Gölcük ilçeleri ve Bursa civarı.
• Toplam ağaç sayısı 200.000 adettir. Çok az oleaeuropein içerdiğinden işleme sırasında kolayca tatlanır. Yağ oranı düşüktür. Kalamata zeytini adı altında siyah sofralık olarak işlenir.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyveleri çok iridir,
• Periyodisite gösterir,
• Verimi iyi
• Soğuğa duyarlı,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Kilis Yağlık
• Kilis
• Kilis, Gaziantep’in Merkez ve Oğuzeli, Şanlıurfa’nın Merkez, Kahramanmaraş’ın Türkoğlu, Mardin’in Cizre ilçeleri.
• Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nin ağaç sayısının %52’sini, toplam ağaç varlığımızın %2,8’ini oluşturur. Meyveleri yüksek oranda yağ içerir. Yağ kalitesi yüksektir. Salkım şeklinde ve mercimek iriliğinde meyve oluşur. Hasadı zordur.
• Orta düzeyde gelişir,
• Meyveleri çok küçüktür,
• Verimi iyidir,
• Mutla periyodisite gösterir,
• Soğuğa karşı duyarlı değil,

Kiraz
• Topan Kiraz ve Oval Kiraz adlı iki tipi var.
• Akhisar’ın Yayaköy kasabası
• Manisa civarı
• Meyve sapı uzun olduğundan hasadı zordur. Olgun meyveleri kiraza benzer. Siyah sofralık olarak değerlendirilir.
• Kuvvetli gelişir,
• Meyveleri iridir,
• Şiddetli periyodisite gösterir,
• Soğuğa karşı aşırı duyarlı değil,
• Çelikle ve aşıyla çoğaltılır.

Manzanilla
• Manzanillo
• İspanya’nın Cordoba şehri
• İspanya’nın Endülüs Bölgesi, Amerika, İsrail ve Avustralya.
• Ülkemize 1974 yılında getirilmiştir. Toplam ağaç sayısı 160.000 adettir. Sofralık olarak değerlendirilir. İspanyol usulü yeşil sofralığa uygundur.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyveleri orta iriliktedir,
• İyi bakım koşullarında düzenli ürün verir,
• Verimi iyi,
• Kendi kendine yeterli tozlanır,
• Soğuğa duyarlıdır,
• Çelikle çoğaltılır.

Memecik
• Taş arası, Aşıyel, Tekir, Gülümbe, Şehir, Yağlık.
• Muğla
• İzmir, Aydın, Manisa, Denizli, Muğla, Antalya, Sinop, Kahramanmaraş, Kastamonu’ya kadar geniş coğrafya.
• Ege Bölgesi ağaç varlığının %50’sinden fazlasını, toplam ağaç varlığımızın %45,5’ini oluşturur. Yağlık ve yeşil sofralık olarak değerlendirilir. Kalite yönünden Ayvalık çeşidinden sonra gelir. İspanyol usulü yeşil zeytine işlenir. Çekirdeklerin çimlenme oranı yüksektir.
• İyi bakım şartlarında kuvvetli gelişir,
• Meyveleri iridir,
• Genelde şiddetli periyodisite gösterir,
• Verimli,
• Kısmen kendine verimli,
• Soğuğa ve kurağa karşı aşırı duyarlı değildir,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Memeli
• Emiralem, Ak zeytin, Çekişte
• Menemen
• İzmir’in Menemen, Kemalpaşa, Manisa’nın Turgutlu ilçeleri.
• 80.000 civarında ağaç sayısı bulunmaktadır. Sofralık ve yağlık olarak değerlendirilir. Kalite yönünden Memecik çeşidinden sonra gelir. Kırma zeytin veya İspanyol usulü işlemeye uygundur.
• İyi gelişir,
• Meyveleri iridir,
• Periyodisite gösterir,
• Verimi iyidir,
• Kısmen kendine verimlidir,
• Sulanan koşullarda soğuğa karşı duyarlıdır,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Nizip yağlık
• Nizip
• Gaziantep’in Nizip, Kahramanmaraş’ın Merkez, Mardin’in Cizre ilçeleri.
• Güneydoğu Bölgesi ağaç varlığının %38’ini, toplam ağaç varlığımızın %2’ini oluşturur. Yağ bakımından oldukça zengindir. Kalite yönünden Kilis yağlık ve Halhalı’dan sonra gelir. Siyah sofralık olarak da değerlendirilir. Hurma oluşumu görülebilir.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyveleri irili ufaklıdır genelde küçüktür,
• Periyodisite gösterir,
• Verimi iyidir,
• Sıcağa ve kurağa karşı aşırı duyarlı değildir,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Samanlı
• Tatlı Zeytin.
• Karamürsel
• Kocaeli’nin Karamürsel, Bursa’nın İznik ilçeleri.
• Toplam ağaç sayısı 10.000 adettir. Yeşil sofralık olarak değerlendirilir. Oleaeuropein içeriği düşük olduğundan kısa sürede tatlanır. Bu nedenle Tatlı zeytin olarak da adlandırılır.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyveleri orta iriliktedir,
• Kısmen periyodisite gösterir,
• Verimi orta düzeydedir,
• Soğuğa duyarlıdır,
• Çelikle ve dip sürgünleri ile çoğaltılır.

Sarı Haşebi
• Haşebi
• Altınözü
• Hatay civarı.
• 600.000 civarında ağaç sayısı bulunur. Akdeniz Bölgesi ağaç varlığının %7,5’ini, toplam ağaç varlığımızın %0.7’sini oluşturur. Yağlık ve siyah sofralık olarak değerlendirilir. Hurma oluşumu görülür.
• İyi bakım şartlarında kuvvetli gelişir,
• Meyveleri küçüktür,
• Verimi düşüktür,
• Şiddetli periyodisite gösterir,
• Soğuğa duyarlıdır,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Sarı ulak
• Tarsus
• İçel’in Merkez, Erdemli, Gülnar, Adana’nın Seyhan, Kozan, Yumurtalık ilçeleri.
• 500.000 civarında ağaç sayısı bulunmaktadır. Akdeniz Bölgesi ağaç varlığının %6’sını, toplam ağaç varlığımızın %0,6’sını oluşturur. Siyah ve yeşil sofralık olarak değerlendirilir.
• Kuvvetli gelişir,
• Meyveleri orta iriliktedir,
• Periyodisite gösterir,
• Verimi orta düzeydedir,
• Soğuğa duyarlıdır,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Saurani
• Savrani
• Altınözü
• Hatay civarı.
• 500.000 civarında ağaç sayısı bulunmaktadır. Toplam ağaç varlığımızın %0,6’sını oluşturmaktadır. Yağ bakımından zengindir ve yağlık olarak değerlendirilir. Siyah ve yeşil sofralık olarak da değerlendirilir.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyveleri küçüktür,
• Periyodisite gösterir,
• Verimlidir,
• Soğuğa duyarlıdır,
• Aşı ile çoğaltılır.

Tavşan yüreği
• Ters yaprak
• Fethiye
• Muğla’nın Fethiye, Antalya’nın Akseki ilçeleri, Karaman.
• 30.000 civarında ağaç sayısı bulunmaktadır. Özellikle Antalya’da yeşil sofralık, Muğla’da siyah sofralık olarak değerlendirilir. Yağ içeriği düşüktür.
• Kuvvetli gelişir,
• Meyveleri çok iridir,
• Genellikle düzenli ürün verir,
• Verimi orta düzeydedir,
• Hasatta meyve kolay berelenebilir,
• Aşı ile çoğaltılır.

Uslu
• Akhisar
• Manisa’nın Akhisar, Turgutlu, İzmir’in Kemalpaşa, Selçuk, Muğla’nın Merkez, Yatağan ilçeleri.
• 900.000 civarında ağaç sayısı bulunmaktadır. Toplam ağaç varlığımızın %1’ini oluşturur. Meyvelerin tam olgunluktaki parlak koyu siyah rengi ve tadı nedeniyle siyah sofralık olarak tercih edilmektedir.
• Sulanan koşullarda çok kuvvetli gelişir,
• Meyveleri orta iriliktedir,
• İyi bakım şartlarında düzenli ürün verir,
• Verimi orta düzeydedir,
• Soğuğa hassastır,
• Hasatta meyve kolay berelenebilir,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

Yağ çelebi
• Gaziantep
• Gaziantep’in Nizip ilçesi, Kilis.
• Yağlık olarak değerlendirilir. Hasat önü meyve dökümü görülür.
• Orta kuvvette gelişir,
• Meyveleri iridir,
• Periyodisite gösterir,
• Verimi iyidir,
• Soğuğa duyarlıdır,
• Aşı ve çelikle çoğaltılır.

İlgili Yazı

Bir cevap yazın

Your email address will not be published. Required fields are marked *.

*
*
Yorum yazarken HTML kodlarını kullanabilirsiniz.

Have no product in the cart!
0